Ongeremd #6 Maarten: “Je moet cynisme actief wegsturen"
Weet je nog hoe het was om zeven te zijn? Onbevangen denken, grenzeloos doen. Overal kansen zien waar volwassenen problemen zagen. In deze serie van Kaliber en Fonk gaan we op zoek naar mensen die dat gevoel nooit zijn kwijtgeraakt. In de zesde aflevering spraken we met Maarten Boer, reclamemaker en oprichter van creatief bureau Buutvrij. Hij heeft een diepgewortelde hekel aan kaders die niet deugen.
Wie Maarten Boer een uur aan het woord hoort, merkt het snel: hier zit iemand die nooit helemaal heeft geaccepteerd dat dingen nu eenmaal zo gaan. Niet uit dwarsheid, maar uit nieuwsgierigheid. Want veel dingen kunnen nu eenmaal anders. En moeten ook vaak anders.
Twee keer werd hij van school gestuurd. Daarna deed hij staatsexamen vwo, met drie vakken meer dan nodig. Toen hij niet wist wat hij moest studeren, kwam zijn vader met het advies: als je het niet weet, kies dan wat het meeste geld oplevert. Dat werd Medisch Technische Informatica in Utrecht. Maarten maakte de studie af, kreeg patent op een vinding uit zijn scriptie en deed er vervolgens “volstrekt niets mee”. In plaats daarvan begon hij Buutvrij.
Een reclamebureau met een hekel aan reclame
Zo omschrijft hij Buutvrij. Al nuanceert hij dat meteen: het gaat niet om een hekel aan reclame, maar om een hekel aan troep verkopen. “Waarom zou je dat doen? Dat lost niks op, maar maakt het probleem alleen maar groter.”
Buutvrij zet zich daarom in voor mensen en merken met een goed verhaal en maakt die verhalen scherper. Alles begint bij één vraag: who gives a shit? Hoe lost dit iets op voor een ander, in plaats van: hoe win ik van de buren? “Als merken en bedrijven oprecht hun best zouden doen, ziet de wereld er anders uit.”
De kracht van naïviteit
Maarten noemt zichzelf slecht in zakendoen. Hij en zijn beste vriend Reuben werken op basis van vriendschap en vertrouwen. Natuurlijk staan er handtekeningen onder contracten, maar uiteindelijk gaat het om elkaar in de ogen kijken en samen ergens heen lopen. “Dat is naïef en onnozel, het domste dat je kan doen. Maar ook het meest zuivere.”
'Ik kan daarom janken, serieus. Nu nog steeds'
Dat ondervond hij tweeënhalf jaar geleden. Een klant met wie ze als vrienden omgingen, bleef beloven dat het geld kwam. Het kwam niet. Rekenmeesters adviseerden een faillissement, iedereen ontslaan en met z’n tweeën doorstarten. Buutvrij koos een andere route: een eerlijk bericht op LinkedIn dat het niet goed ging en een ophefuitverkoop. Binnen een week hingen er zo’n honderd opdrachten aan de muur, een paar zelfs van concurrerende bureaus. Die zeiden: jullie moeten het gewoon redden, want wij willen niet werken in een industrie zonder jullie. “Ik kan daarom janken, serieus. Nu nog steeds.” Het werd hun beste jaar ooit.
Voor Maarten zit de les niet in de redding zelf, maar in waarom die lukte. Mensen hielpen omdat het bureau altijd zijn best had gedaan om sympathiek met anderen om te gaan. Dezelfde naïviteit die hen in de problemen bracht, haalde hen er ook uit.
Toch ligt cynisme na zo’n klap op de loer. Hij voelde het zelf: zie je wel, het is allemaal verrot. “Je zou maar zo stoppen met vertrouwen in andere mensen.” Zijn antwoord: je moet er actief van wegsturen, terug naar de naïviteit van een zevenjarige. Shit happens. Kunnen we hier nog iets van maken?
Je eigen kaders kiezen
Hij woont in een dorpje bij Giethoorn en werkt in Amsterdam. Wekelijks zat hij uren in de auto, kwam laat thuis en zag zijn verkering Eva nauwelijks. “Waarom doe je dat?” Het inzicht: dat hoeft helemaal niet. Je kunt je eigen kaders kiezen.
Inmiddels werkt hij drie dagen per week. Al zegt hij zelf dat hij eigenlijk zeven dagen met zijn vak bezig is. Juist die ruimte maakt het werk beter. “Downtime is waar de magic happens.”
Dat botst soms met hoe bureaus werken. Zijn accountmanagers, “tijgers” noemt hij ze, willen grip en planning. Maar een goed idee laat zich niet inplannen op dinsdag tussen twaalf en vijf. En hoe reken je af als je het beste idee op aarde in zeven minuten op de wc bedenkt? Uren invullen past niet bij hoe creatief werk ontstaat, vindt hij. Al geeft hij toe dat het hem nog niet is gelukt om iedereen daarin mee te krijgen.
Leer me je bril kennen
Ongeremd zijn betekent voor Maarten ook ruimte maken voor een ander perspectief. Hij raakte bevriend met dorpsgenoot Emma. Toen hij vroeg of ze naar Lowlands ging, bleek ze te twijfelen. Ze is Joods, draagt de Davidster van haar oma en voelde zich onveilig tussen mensen die boos zijn op Israël. Maarten loopt zelf mee met de rode lijnen.
In plaats van het gesprek te vermijden, deden ze een experiment. Twee weken lang stuurden ze elkaar elke ochtend wat er spontaan in hun tijdlijn verscheen. Zo kreeg ieder een beeld van waarom de ander gelooft wat hij gelooft.
Dat was zwaar, vertelt hij. Je wilt contact houden, terwijl je dingen ziet waarvan je denkt dat het propaganda is. Maar ze zijn nog steeds goede vrienden, omdat ze weten dat ze veilig zijn bij elkaar. “Leer me je bril kennen. Leer me je perspectief kennen.” Die ruimte om elkaars blik te onderzoeken, verdwijnt volgens hem steeds meer.
Wanneer was jij voor het laatst zeven?
Bij Maarten staat het antwoord in de woonkamer. Hij ging bij de buren langs om de piano over te nemen die hij van ze leende, en kwam thuis met twee: de piano én een honderd jaar oude vleugel. “Die stond op nummer één van een lijstje waarvan ik niet wist dat ik hem had.”
Zo’n oude vleugel moet om de haverklap gestemd worden. En wie regels makkelijk opzij schuift, schuift soms ook goede raad opzij. “Ik dacht, naïef als ik ben: ik heb het nog nooit gedaan, dus ik denk dat ik dit wel kan.” Twee pogingen, twee geknapte snaren. “Dat is duur, jongens.” Inmiddels heeft hij een echte stemmer.
Eerst doen, dan pas zien of het kan. Voor Maarten is dat ongeremd zijn: niet blijven hangen in de kaders die we elkaar aanleren. “Die deugen niet, af en toe.” Aan de vleugel lukt dat het best. Hij speelt bijna elke dag, zonder bladmuziek, gewoon wat er in hem opkomt. “Mijn hoofd is onhandig. Maar als ik speel, niet.”
