
Natwerk toont leven op de Nachtwacht voor Artis-micropia
Wat begon als een creatief idee voor ARTIS-Micropia om het leven van microben in de schijnwerpers te zetten, groeide uit tot een bijzondere samenwerking met het Rijksmuseum. Creatief bureau Natwerk bedacht De Nachtwacht Leeft: een campagne en installatie die het onzichtbare leven op Rembrandts meesterwerk zichtbaar maken. Met een opvallende verhuizing door Amsterdam en een bijbehorende campagne laat Natwerk zien dat microben werkelijk overal leven.
Eind 2025 vroeg ARTIS-Micropia aan Natwerk om een activatie te bedenken om het leven van microben in de schijnwerpers te zetten. Tijdens het creatieve proces ontstond een idee dat te groot bleek voor de oorspronkelijke opdracht, maar te bijzonder was om te laten liggen. Want wat als je De Nachtwacht naar ARTIS-Micropia zou kunnen halen? Niet om te laten zien wie erop staan, maar wat erop leeft? ARTIS-Micropia en het Rijksmuseum zagen de potentie en besloten samen het idee werkelijkheid te maken.
Het onzichtbare leven op De Nachtwacht
Voor De Nachtwacht Leeft onderzoeken microbiologen van ARTIS-Micropia samen met restauratoren van het Rijksmuseum welke micro-organismen op het bijna 400 jaar oude schilderij leven. Op inmiddels twintig plekken zijn monsters genomen en in het laboratorium op kweek gezet. De komende tijd wordt het onderzoek uitgebreid naar circa zestig plekken. De eerste resultaten tonen onder meer huid- en bodembacteriën, waaronder een bacteriesoort die voor het eerst werd ontdekt bij een Japanse suikerraffinaderij. In ARTIS-Micropia zijn de opgekweekte bacteriën te zien bij een levensgrote reproductie van De Nachtwacht. Het onderzoek loopt de komende maanden door. Nieuwe monsters en resultaten worden aan de installatie toegevoegd, waardoor deze gedurende de looptijd blijft groeien.
“Het begon met een briefing om de miljoenste bezoeker in het zonnetje te zetten en het eindigde met een samenwerking rond het beroemdste schilderij van Nederland”, vertelt Daan van Dam, creatief directeur van Natwerk. “Je kunt een idee dat eigenlijk te groot is kleiner maken tot het binnen de opdracht past. Of je kunt proberen het tóch mogelijk te maken. Gelukkig durfden ARTIS-Micropia en het Rijksmuseum dat avontuur met ons aan te gaan. Voor ons is dat precies wat ‘Anders doen’ betekent: niet alleen iets bijzonders bedenken, maar mensen in beweging krijgen om het werkelijkheid te maken.”
'Maar dit concept was natuurlijk beyond our dreams'
Om de installatie onder de aandacht te brengen, ontwikkelde Natwerk een print-, outdoor- en onlinecampagne waarin de hoofdfiguren van De Nachtwacht tot leven komen en in interactie gaan met het gevonden leven op het doek. Daarnaast werd De Nachtwacht symbolisch verhuisd van het Rijksmuseum naar ARTIS-Micropia. Een gigantische houten kunsttransportkist van 3,5 bij 3 meter trok door Amsterdam, waarbij voorbijgangers werden uitgenodigd om een stukje mee te tillen in ruil voor gratis toegang tot Micropia. De activatie werd vastgelegd in een campagnevideo en verspreid via social media. “Een ludieke actie om microben en daarbij natuurlijk ARTIS-Micropia in de schijnwerpers te zetten, dat konden we wel aan Natwerk overlaten. Maar dit concept was natuurlijk beyond our dreams,” aldus Nadia de Waal, Brand Manager ARTIS-Micropia.