Handen ineen tegen voedselverspilling met Boerschappen en No Waste Army

Gevormde groenten groenten en fruit vinden daardoor hun weg niet naar de consument. Boerschappen en No Waste Army laten zien dat dit wel mogelijk is, maar om dit op grotere schaal mogelijk te maken, starten de organisaties de petitie: 'Van Klassa A naar Klasse Alles'.

Het is een oproep aan de politiek, supermarkten en andere voedselinkopers om regels en inkoopafspraken beter af te stemmen op wat Nederlandse boeren daadwerkelijk oogsten. No Waste Army liet afgelopen zomer met De Kromste Supermarkt van Nederland zien dat consumenten ook afwijkende groenten en fruit willen kopen. Boerschappen kijkt iedere week wat boeren nu van het land kunnen oogsten en brengt dat rechtstreeks bij consumenten thuis. Samen bezorgen de organisaties maandelijks een Wonky Box met groenten en fruit, die vanwege hun vorm of formaat zijn afgekeurd.

'De natuur trekt zich niets aan van onze specificaties'

De initiatieven laten zien dat er vraag is naar groenten en fruit die buiten de standaard vallen. Maar om meer van de Nederlandse oogst op tafel te krijgen, zijn alternatieve afzetkanalen alleen niet genoeg. Ook de eisen, contracten en inkoopafspraken in de voedselketen moeten veranderen. Zolang die onvoldoende aansluiten op de realiteit van boeren, blijven onverkochte oogsten en voedselverspilling terugkomen. ‘De natuur trekt zich niets aan van onze specificaties. We horen van alle kanten dat mensen dit voedsel gewoon willen eten. Dan is het toch te gek dat het nog steeds wordt afgekeurd?’ aldus Thibaud van der Steen, medeoprichter van No Waste Army: ‘Het wordt tijd dat we ons systeem aanpassen aan de oogst, in plaats van andersom. Als we met z’n allen laten horen dat dit anders moet, kunnen we echt iets veranderen.’

Droogte, regen, hitte en hagel beïnvloeden hoeveel een boer oogst en hoe de producten eruit zien. Een appel met hagelschade, een wortel met twee benen of een onverwacht grote oogst past daardoor niet altijd binnen de afspraken met afnemers. Veel inkopers werken met vaste hoeveelheden en eisen aan onder meer vorm en formaat. Als de oogst daarvan afwijkt, ligt het risico bij de boer. Dit risico maakt dat boeren meer produceren dan nodig is terwijl tegelijkertijd een deel van de oogst verloren gaat. ‘We verspillen hierdoor wat prima eetbaar is’, roepen de initiatiefnemers op.

Wat is er nodig?

Supermarkten, foodservicebedrijven, verwerkers en andere grote voedselinkopers moeten hun inkoop, logistiek en verwerking beter af stemmen op de oogst. Dat vraagt om flexibelere afspraken over hoeveelheden en meer ruimte voor producten die afwijken in vorm of formaat, maar goed en veilig zijn om te eten. Er is ook een rol voor de politiek. Op 1 april 2025 nam de Tweede Kamer de motie-Grinwis (CU) aan, waarin de regering wordt opgeroepen zich op Europees niveau in te zetten voor versoepeling van de wettelijke kwaliteitsklassen voor groenten en fruit. De organisaties vragen om uitvoering van die motie en om een aanpak die voorkomt dat aanvullende inkoopeisen goed voedsel onnodig uitsluiten.

Meer informatie over de petitie vind je hier.