Verpact roept overheid op om serieus werk te maken van de circulaire economie

Goedkoop nieuw plastic, geopolitieke onzekerheid en nieuwe Europese regels maken investeren in circulaire economie belangrijker dan ooit.

Ondanks een uitdagende markt voor de recyclesector worden in Nederland bijna negen op de tien verpakkingen gerecycled of opnieuw gebruikt. Daarmee loopt Nederland internationaal voorop in de transitie naar een circulaire verpakkingsketen. Dat maakt Verpact vandaag bekend bij de publicatie van haar jaarverslag. De beschikbaarheid van grondstoffen, geopolitieke ontwikkelingen die de prijzen voor energie en brandstof doen stijgen, strengere Europese wet- en regelgeving en een lastige concurrentiepositie van gerecycled materiaal ten opzichte van nieuw plastic zetten deze positie onder druk. Daarom roept Verpact de overheid op om de circulaire economie net zoveel aandacht te geven als de energietransitie.

Nederland levert een steeds grotere stroom van 'tweedehands' grondstoffen uit verpakkingen op, waardoor de afhankelijkheid van primaire grondstoffen en import van buiten Europa afneemt. Om dit ook voor de toekomst te waarborgen is voldoende Europese recyclingcapaciteit een must.

Hester Klein Lankhorst, CEO Verpact: “We moeten de recyclesector niet alleen overeind houden, maar recyclebedrijven moeten ook ruimte krijgen om te investeren in de toekomst. Dat is belangrijker dan ooit. Daarom doen we een oproep aan de overheid om de circulaire economie net zoveel aandacht te geven als de energietransitie want grondstofhergebruik is een no brainer. Dit betekent dat we de inhoud van onze afvalbakken als grondstof moeten behandelen. Dat is bij Verpact ons dagelijks werk. We maken afspraken over inzameling, sortering en recycling van verpakkingsafval én we stimuleren de verduurzaming van verpakkingen en het gebruik van gerecyclede verpakkingen in nieuwe verpakkingen. Maar de recyclesector heeft ook echt steun van de overheid nodig. We zien dat recyclebedrijven vanwege de lage prijs van nieuw plastic noodgedwongen stoppen, met subsidies en investeringen door de overheid moet dit tij worden gekeerd.”

Maatregelen overheid essentieel voor behoud van de recyclingsector

Het behoud van grondstoffen is niet alleen een milieudoel en economische noodzaak maar levert het ook een belangrijke bijdrage aan het minder afhankelijk zijn van grondstoffen uit landen buiten Europa. Tegelijkertijd betekenen nieuwe Europese regels voor verpakkingen en het exportverbod op plasticafval naar niet-OESO-landen dat steeds meer grondstoffen binnen Europa verwerkt en opnieuw toegepast moeten worden.
Hester Klein Lankhorst: “Verpact blijft zich als Europees koploper inzetten voor een gelijk speelveld en een gezonde recyclesector en maakt zich hard voor maatregelen die vraag en aanbod van recyclaat dichter bij elkaar brengen. Daarom geven wij producenten die gerecycled plastic in hun verpakkingen gebruiken al een paar jaar korting op hun tarief. We gaan volgend jaar als extra stimulans zelfs extra korting geven voor het gebruik van Europees recyclaat.”

Dit komt bovenop het innovatieprogramma en de Circulaire Plastic Bank, als onderdelen van het Deltaplan Circulaire Plastic Verpakkingen van Verpact. Met het Deltaplan jaagt Verpact de vraag naar gerecycled plastic aan. Dit zorgde er in de eerste helft van 2026 al voor dat 6.400 ton extra recyclaat in verpakkingen werd gebruikt. En in 2025 bestond al 43 procent van de grondstoffen in plastic drankflessen uit gerecycled PET, ruim boven de wettelijke norm van 25 procent.

Voortgang en ontwikkelingen

Verpact maakt in haar jaarverslag vandaag bekend dat producenten via Verpact afgelopen jaar bijna 670 miljoen euro in de Nederlandse recycleketen voor verpakkingen investeerden. Waarvan ruim 320 miljoen euro wordt besteed aan de inzameling en recycling van plastic. De wettelijke recycle- en circulariteitsdoelstellingen voor alle verpakkingsmaterialen werden vorig jaar gehaald, maar uit de prognose blijkt dat die doelen voor verpakkingsmaterialen als plastic en drankkartons onder druk komen te staan.

Uit de prognose voor 2026 blijkt ook dat het inzamelpercentage van statiegeldverpakkingen in 2026 verder stijgt. Verpact zet aanvullende maatregelen in om de laatste stap naar de wettelijke inzameldoelstelling van 90 procent te behalen. Met de Totaalaanpak Statiegeld wordt onder meer gewerkt aan meer inlevergemak met het plaatsen van bulkmachines en nog meer uitbetalende inleverpunten, de uitwerking van een beloningsmechanisme en intensievere samenwerking met gemeenten, bedrijven en maatschappelijke organisaties.

Laatste stap naar 90 procent inzameling statiegeldverpakkingen vraagt gerichte aanpak

Het inzamelpercentage voor blikjes steeg in 2025 van 83 naar 86 procent en voor plastic drankflessen van 77 naar 78 procent. Verpact investeerde afgelopen jaar meer dan 220 miljoen euro in het statiegeldsysteem, 626 miljoen euro werd uitbetaald aan consumenten die hun statiegeldverpakkingen inleverden. Net als in andere landen kent het statiegeldsysteem een kringloopfinanciering. Het statiegeldsysteem wordt draaiende gehouden met de bijdrage van producenten (33 miljoen euro over 2025) en het niet-geïnde statiegeld (129 miljoen euro over 2025). Omdat steeds meer mensen hun verpakkingen inleveren neemt de benodigde bijdrage van producenten aan het systeem jaarlijks toe om te kunnen blijven investeren in het statiegeldsysteem.

"Voor statiegeldverpakkingen hebben we de wettelijke inzameldoelstelling van 90 procent nog niet bereikt. We blijven daarom investeren in maatregelen om die laatste stap te zetten. Alleen al in de eerste helft van 2026 openden we ruim 2.500 nieuwe uitbetalende inleverpunten. Tegelijkertijd zien we dat verdere ontwikkeling van het systeem nodig is. Om de doelstelling van 90 procent te behalen is een gerichte innameplicht een belangrijke volgende stap, net als een voorstel voor een verbod op de verkoop van plastic flessen en blikjes zonder statiegeld,” aldus Hester Klein Lankhorst.

Nederland telt inmiddels ongeveer 9.900 statiegeld-uitbetalende inleverpunten, waaronder 179 bulkmachines, en daarnaast ruim 23.000 donatiepunten. Nieuwe samenwerkingen met onder meer gemeenten, ViaTim, Shell en de KNVB dragen bij aan meer inlevergemak. Daarnaast wordt er gewerkt aan een aanpak hoe het statiegeldsysteem in de toekomst kan worden uitgebreid met plastic sap- en zuivelverpakkingen.