Flexibele arbeidsmarkt in een nieuw evenwicht
Na een periode van groei vindt de Nederlandse flexibele arbeidsmarkt een nieuw evenwicht. Waar op de piek eind 2024 nog 22% van alle hoogopgeleide werkenden als externe professional werkte, is dat aandeel in het tweede kwartaal van 2026 gedaald naar 18%. Tegelijkertijd zijn er minder opdrachten en meer aanbiedingen per opdracht. Daarbij blijven de uurtarieven stijgen. Dit blijkt uit de nieuwste editie van de Talent Monitor, een gezamenlijke uitgave van HR-tech dienstverlener HeadFirst en arbeidsmarktdata-specialist Intelligence Group.
Waar velen een schoksgewijze correctie vreesden na het handhavingsmoratorium,waarbij de belastingdienst sinds 1 januari 2025 weer handhaaft of schijnzelfstandigheid, zien we een geleidelijke herijking. Opdrachtgevers hebben zich op verschillende wijze aangepast, zelfs terwijl volledige handhaving nog altijd geen realiteit is. De anticipatie op de handhaving heeft vooralsnog, in combinatie met een afkoelende economie en een al langere tijd krimpende opdrachtenmarkt, meer impact dan de feitelijke handhaving zelf. De flexibele arbeidsmarkt wordt daarmee structureel kleiner. Van 22% van de totale arbeidsmarkt in 2024, naar 18% nu. Deze krimp in de flexibele arbeidsmarkt wordt vooral veroorzaakt door de krimp in de centrale en decentrale overheid, maar ook door een krimp naar onder het marktgemiddelde in de energiesector.
Onverwachte uitkomst
In het aantal opdrachten zit een consistent afnemend patroon sinds 2022, met een cyclisch patroon van terugkerende pieken in het eerste kwartaal van een jaar. Sinds 2025 gaat de daling sneller. Dit kan samenhangen met de focus op schijnzelfstandigheid. Een misschien onverwachte uitkomst is dat, ondanks de uitstroom van professionals en de verlaagde arbeidsactiviteit, het aanbod van professionals op een recordhoogte blijft. Het aantal aanbiedingen per opdracht ligt ruim drie keer zo hoog als in het eerste kwartaal van 2022. De concurrentie onder professionals is daarmee gestegen, maar het uurtarief laat zich niet verklaren door het principe vraag en aanbod. Het gemiddelde uurtarief bereikte in 2026 een hoogtepunt op €104. De tarieven ontwikkelen zich dus in lijn met de inflatie.
Het volledige onderzoek is hier te vinden.
