AI helpt politie nieuwe onderzoekslijnen vinden in milieuzaken

AI helpt politie nieuwe onderzoekslijnen vinden in milieuzaken

26-08-2026 (10:06) - Tech

De pilotfase van Al Capone, een AI-prototype dat de Nederlandse politie ondersteunt bij onderzoek naar milieucriminaliteit, is afgerond. KickstartAI en de Nationale Politie maakten vandaag de resultaten bekend. Uit de pilot blijkt dat de tool rechercheurs kan helpen breder te zoeken en mogelijke juridische aanknopingspunten te vinden die anders mogelijk buiten beeld waren gebleven.

Een kleine groep milieurechercheurs testte Al Capone met echte zaken. Milieucriminaliteit kan uiteenlopen van de illegale export van gevaarlijk afval tot ontbossing, bijvoorbeeld als gevolg van fraude met biomassa. Het is een breed en zeer complex onderzoeksgebied. Per zaak kunnen totaal verschillende wet- en regelgevingen relevant zijn, waardoor het voor rechercheurs onmogelijk is om iedere mogelijke juridische route uit het hoofd te kennen.

De tool doorzoekt op basis van een geanonimiseerd dossier wetgeving en rechtspraak vanuit verschillende juridische invalshoeken. De rechercheurs beoordeelden honderden zoekresultaten die door de AI-tool werden aangedragen, variërend van mogelijk relevante wetten en gerechtelijke uitspraken tot andere juridische aanknopingspunten. Bijna tweederde van de suggesties werd als relevant voor het onderzoek beoordeeld. Opvallender nog: rechercheurs vonden per zaak tussen de twee en negen nieuwe onderzoekslijnen waar zij eerder nog niet aan hadden gedacht. In sommige gevallen werkten zij al meer dan een jaar aan de betreffende zaak.

De resultaten laten zien dat Al Capone rechercheurs niet vertelt wat zij moeten doen, maar hen wel kan helpen om vroeg in een onderzoek nieuwe richtingen te ontdekken. Daarmee kan de tool tunnelvisie helpen voorkomen en bijdragen aan het verzamelen van meer relevant bewijs.

Al Capone is ontwikkeld door KickstartAI in samenwerking met de Nationale Politie. Het prototype is bedoeld voor de vroege fase van complexe onderzoeken naar milieucriminaliteit, bijvoorbeeld zaken rond illegale handel in tropisch hout, afvaltransporten, gevaarlijke stoffen of fraude die met dergelijke criminaliteit samenhangt. Dergelijke onderzoeken zijn vaak ingewikkeld doordat verschillende rechtsgebieden tegelijk een rol kunnen spelen, waaronder milieurecht, strafrecht, Europese regelgeving, vergunningen, subsidies en financiële constructies. Daardoor kan een relevant aanknopingspunt buiten de eerste en meest voor de hand liggende onderzoekslijn liggen.

Al Capone kijkt niet alleen naar directe verwijzingen in een zaak of naar de meest voor de hand liggende milieuwetgeving. De tool verkent ook bredere en minder voor de hand liggende juridische routes. Daarom is het prototype vernoemd naar de beruchte maffiabaas Al Capone, die uiteindelijk niet werd veroordeeld voor de misdrijven waarvoor hij bekendstond, maar voor belastingontduiking. Het idee achter de tool is vergelijkbaar: soms ligt de meest kansrijke juridische route juist op een plek waar je die in eerste instantie niet verwacht.

Het prototype wordt de komende periode verder verfijnd, met aandacht voor de technologie, de gebruikersinterface en de manier waarop resultaten worden gerangschikt en toegelicht. Op basis van de resultaten van de pilot bepalen KickstartAI en de Nationale Politie hoe Al Capone kan worden doorontwikkeld naar een eerste operationele versie voor verder gebruik.

Amir Nikham, Nationale Politie: “Bij complexe milieuzaken kan het lastig zijn om de juiste invalshoek te vinden. Rechercheurs hebben te maken met grote hoeveelheden informatie, verschillende sets van regels en soms met structuren die niet direct zichtbaar zijn. Wat deze pilot vooral interessant maakt, is dat rechercheurs nieuwe richtingen vonden waar zij eerder nog niet aan hadden gedacht, zelfs in zaken waar zij al lange tijd aan werkten. Dit is geen typische AI-tool die antwoorden probeert te genereren of menselijk werk overneemt; het is een hulpmiddel dat ons helpt breder te kijken en mogelijke aanknopingspunten eerder in beeld te krijgen.”

Erick Webbe, CEO van KickstartAI: “De waarde van Al Capone zit niet in het geven van kant-en-klare antwoorden, maar in het openen van nieuwe denkrichtingen. In milieuzaken kan één document naar verschillende juridische routes wijzen. AI kan helpen om die routes sneller zichtbaar te maken, zodat politieprofessionals zelf kunnen beoordelen wat relevant is voor hun onderzoek. Dat is precies waar toegepaste AI om draait: niet technologie bouwen omdat het kan, maar technologie ontwikkelen die professionals ondersteunt in hun dagelijkse werk en hun expertise versterkt.”