Tv-wereld naar Afrika
16-04-2008 (10:40) - Kijkcijfers
Afrikaanse landen maken tegenwoordig opvallend vaak onderdeel uit van hedendaagse televisieprogramma’s. Van reality tot kwaliteitsseries tot reisprogrammering: Afrika is in beeld. Maar welk beeld wordt geschetst? Afrika door de ogen van ‘Stellenbosch’ (Ned2), ‘Van Dis in Afrika’ (Ned2), ‘Van Amstelveen naar Afrika’ (RTL4), ‘Kluners uit Kenia’ (Talpa), ‘Groeten uit de Rimboe’ en ‘Groeten Terug' (SBS6), ‘Waar is de mol?’ (Veronica) en vanaf 21 april ‘Allez Allez Zimbabwe’ (RTL7). Een heel arsenaal aan programma’s. De insteek van de programma’s is echter in veel gevallen totaal anders.Prachtige kijkdichtheden
Bij de Nederlandse kwaliteitsserie ‘Stellenbosch’ (nov.- dec. 2007), de documentaireserie ‘Van Dis in Afrika’ (jan. - feb. 2008) en reisprogramma ‘Waar is de Mol’ (feb. - april 2008), werden de verschillen danwel overeenkomsten tussen de Afrikaanse en onze West-Europese samenleving op tamelijk serieuze wijze in beeld gebracht. ‘Serieus’ staat naar verwachting niet direct gelijk aan hoge kijkersaantallen. Toch behaalde zowel ‘Stellenbosch’ als ‘Van Dis in Afrika’, zeker voor programma’s op Nederland 2, prachtige kijkdichtheden. ‘Stellenbosch’ en ‘Van Dis in Afrika’ werden met name goed bekeken door 65-plussers (gemiddelde selectiviteit van respectievelijk 205 en 240) en behaalden een gemiddelde kijkdichtheid van respectievelijk 5,3 en 4,3 procent (doelgroep 13 jaar en ouder). ‘Waar is de Mol’ deed het minder goed op Veronica. Op de late maandagavond behaalde dit programma, waarin Johnny de Mol, tezamen met bekende Nederlanders, afreisde naar diverse Afrikaanse landen, een gemiddelde kijkdichtheid van 1,3 procent (doelgroep 13 jaar en ouder). Een kijkdichtheid die in contrast staat met die van de meer luchtige ‘Afrika-programmering’ van SBS en RTL.
Scoort
In programma’s als ‘Groeten uit de Rimboe’ ligt de nadruk meer op het ‘Rare Jongens, die Afrikanen’-gevoel. En dat scoort. Afgelopen zaterdagavond (12 april), werd de derde van in totaal acht afleveringen van ‘Groeten uit de Rimboe’ uitgezonden. Net als voorgaande twee seizoenen en tegenhanger ‘Groeten terug’ wordt ook dit seizoen (vooralsnog) bijzonder goed bekeken met een gemiddelde kijkdichtheid van 7,7 procent (doelgroep 13 jaar en ouder). Het tweede seizoen ‘Van Amstelveen naar Afrika’ werd in maart en april 2008 op RTL4 uitgezonden en deed het ook redelijk. In deze realityserie werd een familie gevolgd die Amstelveen verruilde voor Afrika om aldaar een lodge te gaan runnen. De kijkdichtheid van het programma (doelgroep 13 jaar en ouder) bouwde gestaag op van 3,2 procent (eerste aflevering) tot 4,9 procent (laatste aflevering, afgelopen maandag 7 april).
Allez Allez Zimbabwe
Per maandag 21 april zal ‘Allez Allez Zimbabwe’ op RTL7 gedurende drie maanden, op werkdagen, de ‘Pfaffs’ gaan vervangen. Dit programma vertelt het tegenovergestelde verhaal van ‘Van Amstelveen naar Afrika’: Afrika wordt verruild voor Europa. Althans, dat is de droom van de vijf Afrikaanse wielrenners die in het programma worden gevolgd tijdens het verwezenlijken van hun droom; doorbreken in Europa. Dit zal waarschijnlijk met de nodige flaters in beeld worden gebracht.
Hot
We kunnen de conclusie trekken dat Afrika hot is in televisieland. An sich een redelijk onschuldige constatering. Je kunt je echter afvragen welk effect dit direct of indirect heeft op de snelheid waarmee de collectebus zich vult, de vliegtickets naar Afrika het reisbureau uit vliegen, maar bovenal op onze kijk op de Afrikaanse cultuur en bevolkingen. Zijn deze programma’s clichématige weergaven van de werkelijkheid of dragen ze juist bij aan een positieve en realistische beeldvorming? Bij ‘Groeten uit de Rimboe’ neig ik naar het eerste, bij ‘Van Dis in Afrika’ naar het tweede. En alle overige Afrika-minded programmering? Het is op zijn minst een overdenking waard.
Marjan Leeuwenkuijl, rtv-planner, ZenithOptimedia
