Eindexamentraditie krijgt activistische lading tegen menstruatiearmoede

Dit eindexamenseizoen kreeg een bekend straatbeeld in Amsterdam een onverwachte wending. Waar de rugzak aan de vlaggenmast in Nederland symbool staat voor feest en een succesvolle schooltijd, vertellen de rugzakken van de straatactie Backpacks for Change een heel ander verhaal. Stichting Neighborhood Feminists hangt deze week door heel Amsterdam rugzakken op die bedrukt zijn met harde feiten over een maatschappelijk probleem dat te vaak onzichtbaar blijft: menstruatiearmoede.

Met teksten op de rugzakken als "1 op de 5 studenten moest maandverband inruilen voor toiletpapier" en "53.000 Nederlandse studenten misten school door menstruatiearmoede", transformeert de actie dit symbool van succes in een dringende oproep tot solidariteit en structurele verandering.

Structurele verandering en solidariteit

Menstruatiearmoede – het niet kunnen beschikken over menstruatieproducten en informatie die nodig zijn voor een waardige menstruatieverzorging – treft duizenden jongeren in Nederland. Toch bieden scholen in de praktijk gratis producten niet structureel aan of of is het lastig om incidentele donaties te faciliteren. Neighborhood Feminists benadrukt dat een eenmalige, symbolische donatie van producten het probleem niet oplost. Er is structurele verandering nodig.

Tammy Sheldon, oprichter van Neighborhood Feminists: “De rugzak aan de vlaggenmast is een unieke traditie in Nederland. Door deze rugzakken te bedrukken met onderzoeksfeiten, veranderen we een symbool van succes in een krachtige oproep tot solidariteit. Toegang tot onderwijs is een recht, maar te veel studenten stuiten nog op barrières die simpelweg niet zouden mogen bestaan. Geen enkele schoolcarrière mag worden gepauzeerd omdat iemand ongesteld is. We hopen dat deze opvallende straatactie ook na de eindexamenperiode impact blijft maken en we menstruatiearmoede definitief uit onze scholen verbannen.”

Wat moet er veranderen? Neighborhood Feminists wil met de campagne Backpacks for Change het gesprek uit de taboesfeer halen en aanzetten tot concrete, duurzame actie op drie niveaus:

Scholen en basiseducatie: Menstruatie-educatie moet al op de basisschool beginnen. Daarnaast moeten scholen structureel gratis menstruatieproducten aanbieden in de toiletten.
Samenwerking met het bedrijfsleven: Bedrijven en werkgevers worden opgeroepen om als structurele sponsor op te treden voor een lokale school. Door een school financieel te ondersteunen, garanderen bedrijven een constante en betrouwbare stroom van gratis menstruatieproducten voor de leerlingen die dit het hardst nodig hebben.
Beleidsmakers aan zet: Lokale overheden moeten menstruatiearmoede adviseren en erkennen als een obstakel voor gelijke kansen in het onderwijs en dit actief opnemen in hun armoede- en onderwijsbeleid.

Een creatief idee voor maatschappelijke impact

Het concept voor de straatactie is bedacht door de creatieven Henrique Louzada en Victor Farias en Elena Torrez, die in deze typisch Nederlandse traditie een kans zagen om een belangrijk contrast zichtbaar te maken.

“De rugzak aan de vlaggenmast is het ultieme symbool van prestatie en kansen”, aldus Henrique Louzada, Victor Farias en Elena Torrez. “Maar voor duizenden studenten staat menstruatiearmoede die kansen juist in de weg. Door deze twee werelden samen te brengen, willen we de maatschappelijke realiteit op een visuele, onvermijdelijke manier onder de aandacht brengen.”