WorldPride presenteert T-shirt dat AI-bewakingscamera's misleidt
Tijdens de WorldPride Human Rights Conference in Amsterdam wordt op vrijdag 7 augustus Rainbow Camouflage gepresenteerd: een T-shirt dat activisten moet beschermen tegen AI-cameratoezicht, gezichtsherkenning en vervolging. Het shirt maakt gebruik van een geavanceerde en kleurrijke AI-camouflageprint opgebouwd uit kleuren van de regenboogvlag dat bewakingscamera’s zodanig in de war brengt dat de drager niet herkenbaar is. Het doel van het shirt is om LHBTQAI+- activisten te steunen in hun missie en om een krachtig statement te maken tegen steeds groter wordende digitale onderdrukking.
In landen als Hongarije, China, Rusland en Turkije staat het demonstratierecht ernstig onder druk. Pride-marsen worden verboden of met geweld uiteengeslagen, waarna autoriteiten slimme cameranetwerken inzetten om activisten te identificeren, te volgen en op te sporen. De WorldPride organisatie zocht naar een symbolisch antwoord op deze toenemende onderdrukking en kwam terecht bij onderzoekers van de KU Leuven. In samenwerking met de universiteit en creatief bureau The Family werd vervolgens het Rainbow Camouflage T-shirt ontwikkeld.
Kleurrijk AI-patroon beschermt
Het T-shirt is bedrukt met een regenboog-camouflagepatroon waarin subtiel de contouren zijn verwerkt van landen waar LHBTIQA+-rechten onder druk staan. Waar reguliere AI-detectiesystemen normaal gesproken personen herkennen, brengt het patroon de persoonsdetectie in bewakingscamera’s zodanig in verwarring dat de drager van het T-shirt voor de software onzichtbaar wordt. Omdat geen enkel patroon op álle verschillende typen bewakingscamera's ter wereld even effectief is, is het shirt in eerste instantie vooral een krachtig en draagbaar symbool van verzet.
Camiel Welling, voorzitter van de adviesraad van WorldPride: “In te veel landen is demonstreren een levensgevaarlijke daad geworden doordat overheden slimme technologie inzetten om activisten op te sporen en te intimideren. Het is bijzonder dat wetenschappers, creatieve professionals en activisten ook hier de handen ineenslaan om op te komen voor LHBTIQA+ rechten: Rainbow Camouflage is een voorbeeld hoe technologie als camouflageschild kan dienen tegen onderdrukking. Het is niet alleen een krachtige innovatie, maar ook een krachtig statement dat we ons niet onzichtbaar laten maken.”
Van doorbraak in 2019 naar geavanceerd AI-camouflage
De wetenschappelijke hulp voor het project kwam van de onderzoeksgroep EAVISE van de Faculteit Industriële Ingenieurswetenschappen van de KU Leuven, gespecialiseerd in computervisie en AI. Nadat de onderzoekers in 2019 pionierden met het misleiden van persoonsdetectie in bewakingscamera's door een kleurrijke en vierkante AI- gegenereerde afbeelding te gebruiken, zogenoemde adversarial patches, maakt Rainbow Camouflage nu gebruik van een doorontwikkelde techniek uit 2025 (BadPatch). Met AI-diffusiemodellen wordt een basisontwerp in zo'n 200 stappen geoptimaliseerd. Een eerste AI-model past het patroon aan, waarna een tweede AI-model steeds test of de drager nog als persoon wordt herkend. Het resultaat is een shirt dat persoonsdetectie ontregelt zonder dat het oorspronkelijke design ingrijpend verandert. Voor voorbijgangers is het een kleurrijk, feestelijk T-shirt; voor persoonsdetectiesoftware is het een stoorzender."
Maarten Vandersteegen, post-doc researcher at EAVISE: “Dat je persoonsdetectie in bewakingscamera's kunt omzeilen met AI-gegenereerde patronen is een prachtige stap. Tegelijkertijd mogen we niet naïef zijn en dit zien als de oplossing tegen ongewenste controle. Uit recent onderzoek blijkt dat huidige bewakingssystemen hier ook van geleerd hebben en hiertegen worden gewapend.Rainbow Camouflage is daarom bovenal een sterk symbolisch statement dat de discussie over digitale privacy levend houdt."
Primeur op WorldPride Human Rights Conference
De officiële presentatie van het T-shirt vindt plaats op de WorldPride Human Rights Conference op vrijdag 7 augustus in de Beurs van Berlage. De presentatie is onderdeel van de sessie Pride Under Surveillance. Tijdens deze sessie delen activisten Tamás (Hongarije), Xiaogang (China) en Omer (Israël) hun persoonlijke ervaringen met verzet onder digitaal toezicht. De sessie wordt geleid door Astrid Oosenbrug, voormalig Tweede Kamerlid met portefeuille digitale veiligheid en privacy en oud-voorzitter van de raad van bestuur van COC Nederland. Na de vertoning van een korte introductiefilm over Rainbow Camouflage volgt een vragenronde met het publiek en een paneldiscussie over hoe de internationale gemeenschap kan samenwerken tegen AI-surveillance.
